نامه انجمن به مسئولین
بنام خدا
با سلام و احترام،
مستحضرید که توسعه بخش کشاورزی به عنوان عمدهترین مصرف کننده آب با چالش بزرگی تحت عنوان افزایش روز افزون تقاضا و کاهش منابع آب روبرو میباشد. از طرف دیگر آمارها هم نشان میدهد که این بخش بیش از حد معمول به منابع تجدید ناپذیر آبهای زیرزمینی وابسته گردیده است که بطور مثال این میزان در دشت مشهد به حدود ۹۰% رسیده است.
از سالها پیش نهادهای ملی و بینالمللی مسئول در زمینه آب و محیط زیست در کشورهای مختلف دنیا، استفاده از فنآوری استحصال آب جهت افزایش راندمان کشت دیم و کاستن از وابستگی به کشت آبی در مناطق خشک و نیمه خشک را به عنوان راهکاری برای افزایش تولیدات کشاورزی و کاستن از تقاضای آب در این بخش دنبال میکنند.
فنآوری استحصال آب شامل دو بخش بهرهبرداری از آب باران (Rainwater Harvesting) و جمع آوری سیلاب (Floodwater Harvesting) میباشد که به دلیل سادگی و آشنایی سنتی مردم با جزئیات آن توانسته است تا مشارکت بهرهبرداران را جلب نموده و به عنوان یک منبع آب جایگزین بهطور وسیع و موثری مورد استفاده قرار گیرد. محدوده فعالیت و گسترش این روشها در بالادست حوزههای آبخیز و در نزدیکی محل تشکیل روانابها میباشد و منطق حاکم بر آن این است که از بارندگیها به نحو موثرتری استفاده شود، بهنحوی که علاوه بر صرفه جویی در مصرف منابع آب زیر زمینی از آلودگی روانابهای سطحی و فرسایش خاک در پایین دست بکاهد و همچنین از تلفات ناشی از نفوذ و تبخیر و خروج آبها از دسترس جلوگیری شود. فنآوری استحصال آب کاربردهای زیادی نیز در حوزههای آبخیز شهری دارد که از جمله آنها جمعآوری رواناب حاصل از بارندگی بر روی معابر و پشتبامها برای استفاده در مصارف بهداشتی و آبیاری فضای سبز شهری است که به نوبه خود جایگاه ویژهای در صنعت آب جهان پیدا نموده است.
با توجه به اهمیت بهرهگیری از تجارب کشورهای مختلف در زمینه استحصال آب از بارشها و در راستای پیگیری همین سیاستها، “انجمن بینالمللی سیستمهای سطوح آبگیر باران” (International Rainwater Catchment Systems Association) در سال ۱۹۸۲ میلادی تشکیل گردید. این انجمن از ابتدای تأسیس هر دو سال یکبار اقدام به برگزاری کنفرانس در کشورهای مختلف نموده است که هشتمین کنفرانس بینالمللی این انجمن به میزبانی ایران در سال ۱۹۹۷ با شعار “استفاده از سطوح آبگیر باران برای بقاء” در تهران تشکیل گردید و آخرین کنفراس بین المللی مربوط به آن در اواخر سال ۲۰۰۹ در مالزی برگزار شد. با توجه به اهمیت موضوع و استقبال بهعمل آمده از اهداف این انجمن، شعب آن در اغلب کشورهای دنیا ایجاد گردیده است. از زمان برگزاری کنفرانس تهران تا کنون موضوع تشکیل انجمن ایرانی “سیستمهای سطوح آبگیر باران” مد نظر فعالین آب و دوستداران روشهای نوین و سازگار با دانش بومی استحصال آب، بوده است. در همین راستا و با همت جمعی از صاحب نظران و متخصصین آب کشور و پس چند سال پیگیری مستمر در بهار سال ۱۳۸۸ از طرف دفتر مجامع علمی وزارت علوم،تحقیقات و فن آوری با تشکیل “انجمن علمی سطوح آبگیر باران ایران” موافقت شد.
مشخصات اعضاء هیئت موسس انجمن بهشرح زیر میباشد:
۱- آقای دکتر سعید اسلامیان دانشگاه صنعتی اصفهان
۲- آقای دکتر ضیاءالدین شعاعی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
۳- آقای دکتر جمال قدوسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
۴- آقای دکتر عبدالمحمد غفوری روزبهانی مرکز تحقیقات کم آبی و خشکسالی درکشاورزی و منابع
طبیعی
۵- آقای دکتر علی اکبر عباسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
۶- آقای دکتر سید فرهاد موسوی دانشگاه صنعتی اصفهان
۷- آقای دکتر محسن محسنی ساروی دانشگاه تهران
۸- آقای دکتر غلامحسین کرمی دانشگاه صنعتی شاهرود
۹- آقای دکتر فرود شریفی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور
۱۰- آقای دکتر عبدالرسول تلوری مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
۱۱- آقای دکتر ناصر طالب بیدختی دانشگاه شیراز
۱۲- آقای دکتر جواد طباطبایی یزدی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
۱۳- آقای دکتر احمد زارع فیض آبادی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
۱۴- آقای دکتر امین علیزاده دانشگاه فردوسی مشهد
پس از اعلام موافقت با تاسیس انجمن و طبق ضوابط تشکیل انجمنهای علمی، اولین مجمع عمومی در آذر ماه ۱۳۸۸ با دستور کار تصویب اساسنامه و انتخاب اعضاء هیئت مدیره، در محل مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی (مشهد) برگزار گردید. در این جلسه ۱۲۹ نفر از دارندگان مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر در رشتههای مرتبط با مهندسی آب (که واجد شرایط برای شرکت در اولین دوره انتخابات هیئت مدیره بودهاند) حضور داشتند. ابتدا کلیه اعضاء هیئت موسس انجمن در طی یک میزگرد دو ساعته مطالبی را در مورد فعالیتهای انجمن بینالمللی سیستمهای سطوح آبگیر باران، ضرورت تشکیل شاخه ایرانی انجمن و سوابق فعالیتهای سنتی و جدید استحصال آب در ایران بیان نموده و به سوًالات حاضرین پاسخ دادند. سپس جلسه با حضور نماینده وزارت علوم و با ریاست سنی سه نفر از پیشکسوتان مهندسی آب در کشور (آقایان دکتر محمد باقر شریفی، دکتر ناصر طالب بیدختی و دکتر عبدالرسول تلوری) وارد دستور شد و پس از استماع خلاصه ای از سوابق کاندیداهای محترم نسبت به راًی گیری جهت انتخاب اعضاء اصلی و علیالبدل هیئت مدیره و بازرس انجمن اقدام و در نهایت نتایج زیر بدست آمد:
اعضاء اصلی:
۱-آقای دکتر جواد طباطبایی یزدی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان
۲-آقای دکتر جمال قدوسی دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
۳-آقای دکتر سعید اسلامیان دانشگاه صنعتی اصفهان
۴-آقای مهندس ناصر وهاب رجایی شرکت آب پوی
۵-آقای مهندس مسعود باقرزاده کریمی سازمان حفاظت محیط زیست
۶-آقای دکتر ضیاءالدین شعاعی سازمان ثحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی(بازرس)
اعضاء علیالبدل:
۱-آقای دکتر سعید رضا خداشناس دانشگاه فردوسی مشهد
۲-خانم مهندس آزاده محمدیان پژوهشکده اقلیم شناسی مشهد
۳-آقای مهندس باقر قرمز چشمه مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری(بازرس)
در پایان، شرکت کنندگان در جلسه ضمن تاًکید بر اهمیت و ضرورت ترویج فرهنگ استفاده از آب باران در جهت کاهش اثرات خشکسالیها و ترویج فرهنگ صرفه جویی، از هیئت مدیره انجمن تقاضا نمودند که مباحث مرتبط به این مقوله مهم را به استحضار مسئولین محترم بخصوص دستاندرکاران مدیریت شهری و کشاورزی رسانده تا انشاا…. با حمایت این عزیزان شاهد تسریع در ترویج این فرهنگ در تمام سطوح اجتماعی باشیم.
در همین راستا، اینجانب به نمایندگی از اعضای محترم هیئت مدیره ضمن اعلام آمادگی جهت همکاری وبرگزاری جلسات مشترک اعضای انجمن با مدیریت و کارشناسان مربوطه، استدعا دارم با حمایتها و پشتیبانیهای خود این انجمن را در جهت کاهش بحران آب و نیل به سایر اهداف خود یاری و مساعدت فرمایید.
جواد طباطبایی یزدی
رئیس هیئت مدیره
